Monthly Archives: July 2016

गुरुदेव दत्त – आरती

श्री गुरुदेव दत्त – आरती

 

दत्त म्हणजे ‘आपण आत्मा आहोत’, याची अनुभूती देणारा ! प्रत्येकात आत्मा आहे; म्हणून प्रत्येक जण चालतो, बोलतो आणि हसतो. यावरून ‘आपल्यात देव आहे’, हेच सत्य आहे. त्याच्याविना आपले अस्तित्वच नाही. आपल्याला याची जाणीव झाली, तर आपण प्रत्येकाशी प्रेमानेच वागू. जो अहम भाव धुतो तो म्हणजेच अवधूत. दत्त गुरु म्हणजेच विश्वगुरु, पहिले गुरु – त्रिमूर्ती ज्यांच्यात ब्रह्मा विष्णू आणि महेश तिघांचे अंश आहेत. आपल्या श्री गुरुदेव दत्त महाराजांची आरती – ही गुरुदेव दत्त आरती महाराष्ट्रात खूप प्रसिद्ध आहे, ह्या गुरुदेव दत्त आरतीचे मूळ लेखक माहिती नाहीत.

 

त्रिगुणात्मक त्रैमूर्ती दत्त हा जाणा
त्रिगुणी अवतार त्रैलोक्य राणा
नेति नेति शब्द न ये अनुमाना
सुरवर मुनिजन योगी समाधी न ये ध्याना ॥१॥

सबाह्य अभ्यंतरी तू एक दत्त
अभाग्यासी कैसी न कळे ही मात
पराही परतली तेथे कैचा हा हेत
जन्म मरणाचा पुरलासे अंत ॥२॥

दत्त येऊनिया उभा ठाकला
भावे साष्टांगेसी प्रणिपात केला
प्रसन्न होउनी आशीर्वाद दिधला
जन्ममरणाचा फेरा चुकविला ॥३॥

दत्त दत्त ऐसे लागले ध्यान
हरपले मन झाले उन्मन
मी तू पणाची झाली बोळवण
एका जनार्दनी श्रीदत्त ध्यान ॥४॥

 

श्री गुरुदेव दत्त – आरती

जागेश्वर

जागेश्वर

 

jageshwar

jageshwar

उत्तराखंड मधले अजून एक प्रसिद्ध आणि जागृत स्थान म्हणजे “जागेश्वर”. जागेश्वर हे नागेश्वर ज्योतिर्लिंगाचे घर मानले जाते. अशी मान्यता आहे कि ही देवळे चांद राजवंशाने बांधली होती आणि पुढे जाऊन आदी शंकराचार्यांनी जीर्णोद्धार केला. ह्या जागेश्वाराच्या आवारात एकंदरीत १२४ छोटी मोठी देवळे आहेत. विशेष म्हणजे ह्याची बांधणी अतिशय वेगळ्या पद्धतीची आहे. जागेश्वर उत्तराखंड मधल्या अलमोडा जिल्ह्यात आहे आणि सध्या अर्कीय्लोजीकल सर्वे ऑफ इंडिया ह्या आवाराची निगा राखते.

ह्या आवारात दंडेश्वर, चंडीका, जागेश्वर, कुबेर, मृतुंजय, नव दुर्गा, नंदा देवी, सूर्य अश्या अनेक देव देवतांची मंदिरे आहेत. जागेश्वर हे समुद्र पातळी पासून १८७० मीटर वर असून आजू बाजूला घनदाट देवदार झाडी आहे आणि बाजूनीच जटागंगा नदी वाहते. जवळच नंदिनी आणि सुरभी नदींचा संगम देखील अतिशय देखणा आहे.

जागेश्वाराच्या देवळाला दोन सशस्त्र द्वारपाल आपल्याला पहायला मिळतात, हे म्हणजे नंदी आणि स्कंदी. हे शिवालय चक्क पश्चिमेला तोंड करून आहे, आणि इथे शंकराची पूजा नागेश रुपात केली जाते. ह्या देवळात शिवलिंगाचे दोन भाग आहेत – एक मोठा जो कि शिव मानला जातो आणि एक छोटा जे म्हणजे पार्वतीचे स्वरूप मानले जाते. देवळात अखंड ज्योती तेवत ठेवलेली आहे आणि समोरच दीपचंद आणि त्रीपालचंद ह्या दोन चांद घराण्याच्या राज्यांचे अष्टधातुचे पुतळे देखील आहेत.

जागेश्वाराच्या आवारातच मृतुंजयाचे देखील देऊळ आहे, हे देवूळ आवारातले सर्वात मोठे आणि जुने देवूळ आहे. गम्मत म्हणजे हे शिवमंदिर पूर्वेकडे तोंड करून आहे आणि इथे शिवाची पूजा रक्षणकर्ता “महामृत्युंजय” ह्या रुपात केली जाते. हे शिवलिंग अतिशय वेगळे ठरते कारण ह्याचा आकार डोळ्यासारखा दिसतो. आपण जो नेहमी महामृत्युंजय मंत्र ऐकतो तो म्हणजे:

ॐ हौ जूँ सः
ॐ भूर्भुवः स्वः
ॐ त्रयंबकं यजामहे सुगन्धिम् पुष्टिवधर्नम्
उर्वारूकमिव बन्धनान्मृत्यॊर्मुक्षीय मामृतात्
ॐ स्वः भुवः भूः ॐ
सः जूँ हौ ॐ

ह्या मंत्राच्या नियमित जपाने भय, भीती, आजारपण निघून जाते अशी मान्यता आहे.

जागेश्वर देवळाच्या वर साधारण २ कि मी पुढे एका पायवाटेने गेल्यावर आपल्याला कोट लिंग महादेवाचा देवळाचे अवशेष सापडतात. कोट लिंग महादेव हे जाट गंगा आणि साम गंगेच्या संगमावर स्थित आहे, स्थानीय लोकांच्या म्हणण्यानुसार शंकराने ही जागा स्वतः ध्यान करण्यासाठी निवडली होती. जागेश्वरचा हा संपूर्ण परिसरच अतिशय मनमोहक वाटतो, आजू बाजूला देवदार झाडांचे घनदाट जंगल, निरनिराळ्या पक्षांचे सुमधुर काव्यच आणि थंडगार वातावरण – हे सर्वच अनुभवायचे आहे? मग येताय आमच्याबरोबर निसर्गरम्य उत्तराखंडचा आनंद लुटायला? उत्तराखंडला भेट देण्यासाठी सद्गुरू परिवार आणि इझीटूर्स तर्फे सप्टेंबर पासून यात्रा आयोजित करण्यात येत आहेत, साधारण ८ दिवसाच्या, अत्यंत माफक दर आणि उत्तम नियोजन असलेल्या ह्या सहलींची नोंदणी प्रक्रिया चालू आहे. त्वरित संपर्क करावा: जनसंवाद, सद्गुरू परिवार, इझीटूर्स: +91-9764297684

उत्तराखंड म्हणजेच देवभूमी!

उत्तराखंड म्हणजेच देवभूमी!

अतिशय सुंदर आणि निसर्गरम्य असा भारतातला भूभाग म्हणजे उत्तराखंड. हिमालयाच्या पायथ्याशी असणारे हे राज्य म्हणजे भारतातला स्वर्गच जणू. पूर्वी उत्तराखंडला उत्तरांचल असे म्हणाले जात, हे राज्य निर्माण झाले ९ नोव्हेंबर २००० – तो पर्यंत हा भूभागातील काही ठिकाणे वगळली तर इतरत्र ठिकाणे दुर्लक्षितच होती. पण आता राज्य झाल्यापासून खुपश्या सुधारणा झाल्या आहेत. उत्तराखंडाची एक सीमा म्हणजे तिबेट आणि दुसरी सीमा म्हणजे चीन. उत्तराखंड राज्य दोन भूभागांमध्ये विभागणी केलेला आहे, एक म्हणजे गडवाल आणि दुसरा भाग म्हणजे कुमाव व दोन्ही मध्ये मिळून १३ जिल्हे आहेत.

उत्तराखंड हिमालयाच्या सानिध्यात असल्यामुळे अतिशय सुंदर आणि निसर्गरम्य ठीकांनानी भरलेला आहे. उत्तराखंड मधेच गंगोत्री, यमुनोत्री (गंगेचे आणि यमुनेचे उगम स्थान) आहे जिथे दर वर्षी लाखो भाविक जातात. बद्रीनाथ (विष्णू) आणि केदारनाथ (शिव) ही दोन्ही ठिकाणे मिळून छोटा चारधाम ही यात्रा देखील होते, बद्रीनाथ आणि केदारनाथला देखील लाखो भाविक दरवर्षी भेट देतात. हरिद्वार म्हणजेच देवांकडे, स्वर्गाचे द्वार हे देखील उत्तराखंड मधेच आहे, रीशिकेश हे अतिशय महत्वाचे योग साधनेचे ठिकाण देखील जवळच आहे. उत्तरखंड मध्ये एकूण १२ राष्ट्रीय उद्याने व अभयारण्ये आहेत जे राज्याच्या १३.८ टक्के भूभागावर पसरलेले आहे. आणि गम्मत म्हणजे ही अभ्याआरण्ये समुद्रापातळी पासून ८०० मीटर ते ५४०० मीटर इतक्या उंचीवर आहेत. त्यातले सगळ्यात जिम कोर्बेट अभयारण्य खूप प्रसिद्ध आहे.

उत्तराखंड म्हणजे हिल स्टेशन्स ने भरलेले राज्य – त्यात नैनिताल, मसुरी, धनौलटी, लान्सदोव्न, पाऔरी, सत्ताल, अल्मोरा, कौसानी, भीमताल, रानीखेत ही अतिशय लोकप्रिय ठिकाणे. कुमाव भागातले कौसानी म्हणजे भारताचा स्वित्झरलंड असेच म्हणाले जाते. कौसानीतून समोर उत्तंग हिमालयातली शिखरे आपल्याला साद घालत असतात. सूर्योदय काळी जेव्हा सूर्याची किरणे हिमालयीन शिखरांवर पडतात तेव्हा संपूर्ण हिमालय अक्षरशः सोनेरी दिसतो, जणू काही सोन्याचेच डोंगर समोर आहेत असा भास होतो.

इथे कौसानी मधेच महात्मा गांधी जेंव्हा आले होते, तेव्हा ते ह्या निसर्गरम्य परिसरात रुळले आणि त्यांनीच कौसानी म्हणजे भारताचा स्वित्झरलंड अशी उपमा दिली, जिथे महात्मा गांधी राहिले होते तिथे आता अनासक्ती आश्रम आहे. तिथून देखील आपल्याला हिमालयन शिखरे पहालायला मिळतात. ट्रेकिंगची आवड असण्यायांची तर मौजच – चामोली, नंदा गुमटी, औली, जोशीमठ, चाक्राता, चोपता, हेमकुंड साहिब अशी अनेक ठिकाणे आहेत.

 

Valley of Flowers

Valley of Flowers – Near Joshimath – Uttarakhand – “पुष्पावती”

 

उत्तराखंड मधले अजून एक अद्भुत ठिकाण म्हणजे व्ह्याली ऑफ फ्लॉवर्स (फुलांची दरी), ज्याचे पूर्वी नाव होते “पुष्पवती”. ही अख्खी दरीच निरनिराळ्या फुलांनी भरलेली असते. इथे बर्याचश्या दुर्गम वनस्पती देखील सापडतात ज्या फक्त हिमालयात उगवतात. ही पुष्पवती म्हणजे फोटोग्राफर्स करता स्वर्ग! ही दरी जोशीमठ (गढवाल) जवळ आहे.

मग येताय आमच्याबरोबर निसर्गरम्य उत्तराखंडचा आनंद लुटायला? उत्तराखंडला भेट देण्यासाठी सद्गुरू परिवार आणि इझीटूर्स तर्फे सप्टेंबर पासून यात्रा आयोजित करण्यात येत आहेत, साधारण ८ दिवसाच्या, अत्यंत माफक दर आणि उत्तम नियोजन असलेल्या ह्या सहलींची नोंदणी प्रक्रिया चालू आहे. त्वरित संपर्क करावा: जनसंवाद, सद्गुरू परिवार, इझीटूर्स: +91-9764297684